مهر یشت

وب نوشت های الهام کیانپور

فصل تازه ی من ...
ساعت ۱٢:۱۸ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢ مهر ۱۳٩٤  کلمات کلیدی:

 مهر، مثل هر سال، تولد من ...

 

 همیشه بر این گمانیم که با گذشت سالها، دگرگونی رُخ می دهد و تحول، آغاز می شود...

برای من نیز پایپز و مهر ماه هر سال، دلیلی برای نو شدن است؛ مانند دانه ای زیر خاک با تلاش زنده ماندن اش، وقتی که جان اش  دستخوش سردی و ظلمت است، و فصل نو را انتظار می کشد. باید، توان گذشتن را داشت تا بتوان به تغییر  رسید. مثل ابرهای پاییزی که با باران، زمین ِ خسته را سیراب می کند و جان تازه ای می بخشد. 

 باید به خاطر بسپارم با هر پاییز،  وقتی جانم ، سال تازه ای را تجربه می کند، من نیز به تجربه هایی نویی فکر کنم... اگرچه سال هاست ار روزهای کودکی و نوجوانی ام فاصله گرفته ام اما هنوز دنبال فلسفه ای می گردم تا کوچک ترین  دغدغه هایم را  به مهرماه تازه ام، گره بزنم و در شیرینی جوانه زدنم به انتظار بنشینم...

قرار نیست مهر،  بی قراری هایم را بفهمد، قرار نیست بداند  چند واژه در گلویم پنهان شده تا شعری متولد شود...

روزمن، روز تازه‌ی من؛

زمان چقدر دونده‌ی تیزپایی است،  چنان که سال‌هایی پشت هم می‌آیند و می روند، فصل هایی، روزهایی و... که  جانی متولد  شود و فکرهایی جوانه بزند...

5 مهر عزیز من، چند روزی، بیشتر به تو نمانده است، دقایقی که  چون قاصد ِکوچکی‌ برمن خواهی رسید، من چشم بر تازگیِ ات دارم ، تو سهم کوچکی از زندگی هستی...

مهر ماه بر من مبارک ...

 


 
هسا شعر ...
ساعت ۱:٢٠ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ خرداد ۱۳٩٤  کلمات کلیدی:

 

وارستن دره

سیفیدˇ خیال

جه جوانˇ دارانˇ نیناکی

توقایی خاطره ان

 

برگردان به فارسی:

می بارد

خیال سفید

از مردمک درختان جوان

خاطرات عاشقی


 
شعر سپید ...
ساعت ۱٢:٤٤ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۱٢ فروردین ۱۳٩٤  کلمات کلیدی:

 

دیروز

       نه قانون سیب افتادن بود

نه نسیان پرندگان بی قفس

تنها حجمی از عقربه های  خشکیده

دنیا که

              شعرهای دیوانه اش را

بر سینه آویخت

                   کلاغ ها

                              تمام جاده ها را بلعیدند

اکنون نیمی از ما

                       انگار همیشه دیر کرده است

چه فرق می کند

               دیگر هیچ کس نیست

به ردپای پرندگان مرده

                        روی درختان سیب فکر کند...

 

 از مجموعه  شعرم: « قاصدک ها پیامبران من اند »

 
شادباش به زمستان ...
ساعت ۱:٠۸ ‎ب.ظ روز جمعه ٢۸ آذر ۱۳٩۳  کلمات کلیدی:

 

  

همیشه زمستان  دختری دارد

شبیه من

با چشمانی نیمه باز و

  رویاهایی بزرگ

که بلندای شب را

 لابه لای گیسوانش ببافد و  

 دانه های سرخ انار را

 در بندهای سراسیمه ی فا ل

 معطل کند

 نه

یادم نرفته است

 از بافته هایم  برگردم

باز گردم  

  به صبح

به خیال های نبافته ...


         


 
ته مانده ی حرف ...
ساعت ٢:۳۸ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٦ فروردین ۱۳٩۳  کلمات کلیدی:

  

شاید خدا دوباره برای من خواب دیده

 که ناسروده تا صبح 

  قد بکشم

و مثل یک ستاره کوچک

  دنیا را بردارم و

 هی روی پنجره اتاقم

خط بکشم

شاید اصلا به صلابه ام بکشد

وقتی ته مانده حرفهایم را

پرت می کنم توی شعرهایم                                

 و آنقدر روی تقویم ها راه می روم

که چشمهایم بی مجال

باز و بسته می شود

حالا این شیشه های

 ترک خورده مانده

 برای تمام سالهای دست نخورده ام

و ملالی پنهان   

  که همیشه

 در مشام زمین است...

 

 از مجموعه  شعرم: « قاصدک ها پیامبران من اند »

---------------------------------------------------

روزانه های پسرم، آرسن را بخوانید ...


 
یلدا...
ساعت ٥:۳۸ ‎ب.ظ روز جمعه ٢٩ آذر ۱۳٩٢  کلمات کلیدی:
فصل ها دوباره مرا
به نظاره‌ی یلدا نشانده اند
شب بلندتر شده
از گیسوی من
آسمان تیره تر از موهایم
ماه نیست
ستاره نیست
اما روز می آید
بین دستهای سرخ
و ابرهای توی ذهن من
چیزی شبیه شبح
دود می شود
« شب را نهایتی است
من از زبان صبح نمی گویم
و خواب سپیده نمی بینم »
میخواهم بروم ، بدوم
و شب را با تمام بلندای سال
در دوردست کودکیهایم
در ازدحام تمام
زخم های کهنه
دار بزنم
و ذره ذره
شعر هوا کنم
می خواهم از درون اتاقم
تا یلدای سال بعد
بدوم و بگویم
همیشه یلدا بلندتر از گیسوی من نیست...
 
از مجموعه  شعرم: « قاصدک ها پیامبران من اند »

--------------------------------
  

روزانه های پسرم، آرسن را بخوانید ...

 

 


 
شعر گیلکی: چوم به راه کلمه ان
ساعت ٢:٥٦ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٤ خرداد ۱۳٩٢  کلمات کلیدی:

بمرده شب

فیچالسته هرای

چفته بزه درچک

باد

چوم به راه ،کلمه ان

آبا بوستن واستی

      چن تا سردˇ فصل

                     بمانسته ...

  

برگردان به فارسی:

شب مرده /فریاد مچاله شده /دریچه قفل شده /باد / کلمه های چشم به راه

/ برای آب شدن / چند فصل سرد / باقی مانده ...

 

 

 


 
یک سپید ...
ساعت ۱:٢۳ ‎ق.ظ روز جمعه ۱٢ آبان ۱۳٩۱  کلمات کلیدی:

 

 

و تو همان سالها پیش

             با مشق هایت تمام شده بودی

و شبیه یک شعله

            راه می رفتی

                        کنار تمام پنجره های این شهر

حالا که شب می شود

آنقدر در روشنایی ات خم می شوم

که به شماره می افتد

          نفس های این شعر

دیگر چیزی از تو باقی نمانده است

                             که به یاد آورم

حتی پنجره ها را که می بندم

باد به صورتم می خورد

                ماه رفته است

                         و دستهایم هنوز از کاغذ نانوشته می ترسد ...

 

 

از مجموعه  شعرم:  « قاصدک ها پیامبران من اند »

 



 
یک سپید ...
ساعت ٩:۳٩ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٢٢ خرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی:

                                                       

آسمانی برای شمردن

       خوابهایی برای ندیدن

                    تمام اتفاق همین بود

که چراغ های خیابان

                            به گونه های درخت بدل شد

من از درختان نمی توانم

                     بلندتر بشمارم

حالا که مجال

                   به سنگینی پلک هایمان نمی دهند

 

صبر داشته باش

            شروع شد

                       تا ده

                               تا صد

                                         تا هزار

         شاید شب تا ایستگاه بعدی

                                              با ما باشد...

 

از مجموعه شعر منتشر شده ام « قاصدک ها پیامبران من اند »

 


 
شعر گیلکی : هسا شعر
ساعت ۱:٠۸ ‎ق.ظ روز جمعه ٢۳ دی ۱۳٩٠  کلمات کلیدی: هسا شعر


1

صبˇ سر

 شوروم بزه گومار

لابدانˇ رچ ، جیجا

 

 

برگردان به فارسی:


سپیده دم

خارستان مه زده

ردپای عنکبوت ، زخمی

 

 

2

توک زنه

اویرˇ دیل خوشی

لختˇ دارˇ سر

حوتˇ ما

 

برگردان به فارسی:

 

نوک می زند

دل خوشی گم شده

بر شاخه های برهنه

اسفند ماه

 

 

 


 
شعر گیلکی : زواله خاطران
ساعت ۱٢:٠۳ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۳٠ تیر ۱۳٩٠  کلمات کلیدی:
 
خیالˇ کوله امره'
                       دورا به
       زواله خاطرانˇ مئن
    هیزار رنگ
                   چوم پئله پوشت
                                         شسته به                    
 
     امبستˇ تام تومˇ مانستان
                                خاموشا بم
      وختی
             سیا سالانˇ پاماله
                             می چومˇ جیر
                                          دووستن دره ...
 
ترجمه به فارسی :
 
همراه موج خیال
 دور می شود
میان خاطرات داغ
 هزاران رنگ
 پشت پلک
 شسته می شود
 مثل سکوت ژرف غلیظ
 خاموش می شوم
 وقتی
 ردپای سالهای سیاه
 زیر چشمم  می دود ... 




 
شعر گیلکی : دیلˇ شواله
ساعت ۱٢:۳٠ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٧ اردیبهشت ۱۳٩٠  کلمات کلیدی:

خوفتن نتانم

        کی نانم کویتا آفتاب

خورا

     بی تی میجیک

                توشکه بزه

کولکا بوسته باد

            تی چوما ندینه

کی می هوایا نره

       می ناجه دیوانه تاسا آب دوکوده

کی هلماله کس

         نتانه

             می دیلˇ شواله دس بکشه

 

برگردان به فارسی :

نمی توانم بخوابم

نمی دانم کدام آفتاب

خود را

به مژه هایت

 گره زده است

باد سردرگم

 چشم هایت را نمی بیند

که هوای مرا ندارد

آرزویم دیوانه شده است

که هیچ کس

نمی تواند

از زبانه های آتش دلم دست بردارد ...


 
شعر گیلکی : واهیلˇ بغض
ساعت ۳:٤۱ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۸ اسفند ۱۳۸٩  کلمات کلیدی:

جه شورمی کی دوارست

            سیفیدˇ پیرهنی بمانسته

                                  پابرانده نیگایی،

خوشکˇ دار

           کلاچ صدایا

          هیستˇ کوچان مئن

                               اویرا کود

باد

  خانه ، خانه

             ایشکفه

جه شورمی کی دوارست

                  واهیلˇ بغضی

                              بمانسته

نه تام توم  ، نه گومگومه

جه من ، ارسو

        کی وارش ˇ مئن

                       بودووست ...

 

برگردان :


از مه ای که عبور کرد

 پیراهن سفیدی به جا مانده
 
نگاه پرهنه ای ،

درخت خشک

صدای کلاغ را

در کوچه های خیس

گم کرد

باد

خانه ،خانه

می شکند

از مه ای که عبور کرد

بغض سرگردانی به جا مانده

نه سکوت ، نه زمزمه

از من ، اشک

که در باران

دوید ...

*************************

 

آنات

 
نخستین سایت تخصصی شعر کوتاه ایران و جهان
با همکاری جمعی از بهترین های شعر کوتاه امروز ایران
 
تحریریه سایت
 
 دبیر بخش شعر سپید و نیمایی کوتاه: سید علی میر افضلی
دبیر بخش هایکو: عباس حسین نژاد
دبیر بخش دوبیتی: سید حبیب نظاری
دبیر بخش رباعی:جلیل صفربیگی
دبیر بخش خسروانی و سه گانی: دکتر علی رضا فولادی
دبیر بخش شعر کوتاه طنز:مصطفی حسن زاده
دبیر بخش سه خشتی: علی رضا سپاهی لایین
دبیر بخش لیکو: منصور علیمرادی
دبیر بخش موتو:حسن اربابی
دبیر بخش شعر کوتاه کردی:ظاهر سارایی
دبیر بخش ترجمه شعر کوتاه کردی عراق و ترکیه: بابک صحرانورد
دبیر بخش شعر کوتاه یزدی:علی رضا تربتی
دبیر بخش شعر کوتاه کهکیلویه و بویر احمد(یاریار):حسن بهرامی
دبیر بخش شعر کوتاه عربی:مرتضی حیدری آل کثیر
دبیر بخش بایاتی: حمید واحدی
دبیر بخش اسا شعر:جلیل قیصری
دبیر بخش شعر کوتاه گیلکی:الهام  کیانپور
دبیر بخش دوبیتی دشتی و دشتستان:حسین میدری
دبیر بخش شعر کوتاه انگلیسی:دکتر سیامک بهرام پرور
دبیر بخش شعر کوتاه فرانسه:گلاره جمشیدی
دبیر بخش شعر کوتاه ترکیه:نسرین فخیمی
دبیر بخش ترجمه شعر کوتاه آلمان:مرتضی محروقی
دبیر بخش شعر کوتاه افغانستان:سیدحسن مبارز
دبیر بخش گفتگو:مریم اسدیان
دبیر بخش کتاب:مرمرالفت
دبیر بخش نقد:عطا منصوری
دبیر بخش خبر:وهید باقری
 دبیر تحریریه:جلیل صفربیگی
 
 
 
ارسال آثار:
 


 
نمایشگاه گروهی عکس ،عکاسان جوان گیلانی: در همسایگی نگاه
ساعت ٤:٢٥ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢٤ بهمن ۱۳۸٩  کلمات کلیدی:

افتتاحیه ی نمایشگاه : پنج شنبه 28 بهمن - ساعت 5 عصر

 رشت - خیابان بیستون - سه راه معلم - حوزه ی هنری گیلان

 


 
چشمداشتی بر مجموعه ی (قاصدک ها پیامبران من اند)
ساعت ۱٢:٤٤ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٠ بهمن ۱۳۸٩  کلمات کلیدی: نقد کتاب الهام کیانپور ، نقد مجموعه شعر قاصدکها پیامبران من اند ، محسن آریا پاد منتقد کتاب شعر الهام کیانپور ، نقد کتال الهام کیانپور در حوزه ی هنری گیلان

 

تشخّصِ معنا  ، در تبلورِ الهام

چشمداشتی بر مجموعه ی (قاصدک ها پیامبران من اند) ، سروده ی الهام کیانپور

محسن آریاپاد

نوشته ی پیشارو ، چکیده ی گفته های یکساعته از تریبونِ حوزه ی هنری رشت ، در نقد نشستِ مجموعه ی شعر آزادِ (قاصدک ها پیامبران من اند ) ، سروده ی الهام کیانپور است که نگارنده ، در هشتم دیماه جاری ، به عنوانِ منتقدِ اصلی و محوری بر آن ، پیشکشِ عده ای از شاعران و منتقدان و پژوهشگران و نویسندگان و هنرمندانِ حاضر در جلسه نموده است :
پیوندِ تازه های لفظ و معنا در متنِ سروده های مجموعه ، به خوشـه ی سخن ، اسـتواریِ خاصـی می بخشد و در عرضِ (زیست جهانِ) من با شاعر ، ذهنیّتی همگون و متمایل فراهم می آورد که پس از نگرش بر آنها ، در کانونِ گزاره ی کلام باقی نمانم و راهیِ پاساژهای ایجاد شده ی اندیشه و مفهوم شوم .
در نقدِ شـعرِ امروز ، نمی تـوان از پارادایم های کلیشه ای و منسوخ شده ، و یا الگوهای برچسب خورده ی کهنه و تکراری ، بهره جست چون نقد هم ، پا به پای شـعر ، دگرگون شده و ردیابیِ ویژه ای را می طلبد که منتقد بتواند راه ورود به هستیِ آفرینشِ ناشی از امتزاجِ نبوغ و عنصر الهام و توانِ زبانِ شاعر را ، که همان شعر است پیدا کند و مجموعه ی عملیاتِ ردیابی هم با فراخوانِ پیش اندوخته های منتقد ، یعنی دانش و بینش و تصوّرات و تصرّفاتِ ذهنیِ حاصل از عینیّات و برداشت های زیباشناختیِ شعر ، به صورت قطعنامه ای شرفِ حضور یابد که همان نقد است .
و چون (زیست جهانِ) منتقدان با شاعر ، در تناسبِ برابری با هم ، متفاوت است ، قطعنامه های صادره ی تعریف شده هم متفاوت خواهد بود و این تفاوتِ برداشت ، از مولفه های نیکوی جاری شدنِ شـعر است .
زبانِ مورد استفاده در متنِ تعداد 64 شعرِ سروده شده در مجـموعه ی مورد نقـد ، از ظرافتی برخوردارست که آفرینشِ مجموعه را در تباینی محسوس با کارهای نظیر و همسطح ، چهره پردازِ وجهه ای کرده که پُرمعنا و رسا و رسانا ، با ساختاری غیرخطی (اکثراً حلقوی) ، بر بسـتری از مضمون های تازه و درون مایـه های چسبنده و معنازا و تاویل پذیر ، تکیه کند به طوری که بتوان نشانه شناسانه درآن رخنه کرد و به جوهری بودن و تاویل پذیریِ آنها پی برد .
در ارزیابیِ بافتِ شعرها هم می توان گفت که با استحکامی از پیوندِ واژگان ، در همگراییِ شایسته ای از دو محورِ اصلیِ نگهدارنده ی قالب ، درون تابی و برون آرایی می کنند و از همه ی عناصرِ سازنده ی یک شعرِ خوب ، با صناعاتِ بجا ، در اندازه ی مفید و مناسب برخوردارند و نشان می دهند که به ضربِ کوشش و فشارِ مصنوعی بر قوای دماغی و ساختمانِ اندیشه ی شاعر ،  بر صفحه نیامده اند .
یعنی جنسِ شعرها به گونه ای است که جلوه گری و رقصندگی و ورزآمدگیِ عنصر الهام ، در آن ، سایه به سایه با پروردگیِ (پیش آموزه) های تخییلیِ شاعر ، عجین شده و سروده ها را ناب و بارمند کرده است .
بیهوده نیست / درونِ حوض خالی ست / وقتی / آسمان برای بغض هایش / ماه را / کشته است / . (شعرِ شماره ی 25 ـ ص 28) .
این شعر ، در حجمِ واژگان ، بسیار کوتاه ، ولی در استعدادِ رونماییِ محاضر ، بسیار بلند در حوزه ی زیبایی و معنا و زایشِ مفاهیم ، گسترده شده است تصویرِ پرمفهوم و انتزاعیِ غیر ایماژیسمی ، با آدم گونگیِ بخشیده شده به (ماه) ، در هویـتِ انسانیِ بغض مند ، در پراکنش های هرمنوتیکی ، تعارضِ آسمان را به رفتارهای تخریبِ زیستبومی و زیست محیطیِ عمـدی و غیرعمـدیِ انسـان ها ، نشـان می دهد که می تواند نشانه در نشـانه لایه های انگیزه ی بغض را ، در سرانجامِ اتفاقِ حوضِ بدون آب یا بدونِ ماه فراهم آورد .
از لبخند تا سکوت / خیابانی است / که تنها درختانش ، آفتاب می گیرند / و شاخه ها رنجی است / برای زنده ماندن / ابرها اگر بگذارند ، / آنقدر به برگها / نزدیک می شوم / که حیرت کنی / ریشه ی درختم و / بلند بلند می خندم / . (شعرِ شماره ی26 ـ ص 29) .
این شعر ، روایتی است به ظاهر ، ساده . و در جوهر ، تامل زا . که در پوششِ واژگانِ مانوس ، و نوید بخش ، تابلوی مرگ و زندگی را می نگارد و به یاریِ رمزگان و نمادهای مندرج در متن ، رخ می تاباند تا یک روی دریافت را ، که همان ابدیتِ نور است و الحاقِ انسان به آن ، او را جاوید می سازد ، تحقق یابد . می بینیم بی هیچ گسستی در ساختار ، همه ی رمزگان های یاد شده ، وظیفه ی خود را در ریسه ای دلپـذیر و بسـیار روان و چفـت شـده ،  بـه انجـام رسـانیدند و این استواری و اندام وارگیِ سخن ، نشأت گرفته از حضـورِ محسـوسِ همـان عنـصرِ الهام اسـت کـه بر می گردد به ضمیر ناخودآگاه ، که در بحثِ پرشورِ نقدِ روانشناختی ، یا (پسیکانالیزم) فروید ، در قرن بیستم ، بسیاری از مسایلِ روانِ پنهانِ هنرمند را مورد بررسی قرار داد .
روزی یونانیان قدیم ، (آپولو) را خدا یا فرشته یا مرجعِ الهام می دانستند و یا غربی های کهن ، عنصرِ الهام را به اَجنه نسـبت می دادنـد و واژه ی جنیوس Genius ) ( ، به معنای (نابغه) ، برگرفته از همین نوع اندیشه بود و یا اعرابِ جاهلی در جهلِ عمیق خود می پنداشتند که هر شاعر ، یک دوستِ جن دارد که برای او الهام شعری می فرستد .
با پیشرفت علم به مرور ، پاره ای از ابهامات درباره ی عنصرِ الهام شعری برداشته شد و چنین معنا و تعریف گردید که : (در اثرِ تماس شاعر ، با روان اش ، پس از برخوردِ موقعیت های عینی با موجودیت های ذهنی ، الهام به وجود می آید) امّا با همه ی اینها هنوز به طور کامل ، وجهِ تمام عیارِ مکاشفه ی ثبـت شده ی سقراط ، مبنی بر این که ، شعر ، از جهانی دیگر صادر می شود و شاعر هم با مرجع و منشاء پنهانیِ نیرومندی مرتبط است ، و ملاکِ اصلی در سرایش ، استدلال و عقل نیست ، با نظریه ی پسیکانالیزم کاملاً مردود نشده است .
بازتابِ پراکنشِ عنصرِ الهام در بیشتر سروده های الهام کیانپور به چشم می خورد که نمونه ای از آن درج می شود :
وقتی تمام دنیا در درون ام / پُر می شود / تو از چشمان ام سر می روی / و فکر نمی کنم اصلاً / که نه سوسو چراغی است / و نه خوابِ ناتمامی / که شب از من دزدیدش / حالا هر کجا که دلم بخواهد / نفـس می کشم / حتی اگر دنیا هوا را / درونِ گلویت مچاله کند / پلک هایت که باز شدند / خوب نگاه کن ! / پنـجره های بسـته هــم / روز را می شـناسد / (شعرِ شماره ی 29 ـ ص 33) .
این شعر ، از میانِ نهفته هایی که شکوفه های رنگارنگ برای شکفتن دارند ، شکفته شده و حضوری را می نمایاند که هم نشان می دهد شاعر ، در الهامی رهگشا غوطه ور شده و هم عنصرِ الهام را تعـریف می کند و چیزی را ناتمام نمی گذارد و در بخشِ پایانی ، گیراتر و پرمفهوم تر جلوه گرِ این مفهوم شده که حصولِ درکِ واقعی ، به آدم ، می آموزد که در میدانِ انتزاع ، اشیاء می توانند از نیروی شناساییِ پیشرفته تری برخوردار باشند . مثلاً پنجره ی بسته ، روز را می شناسد و در سبکبالی سـرشـار از الهامِ انسان می تواند حرفهایی را که دنیا در گلوها مچاله کرده ، بگوید یعنی در تکیـه گـاهِ نشـانه شناسی می تـوان لایه هایی را در این شعر گشود که آماده ی سفید خوانی هستند .
دیروز که خواب بودم / هشت سالگی اش / زرد شد / و از ردیف دندانهایش ... / چه اهمیت دارد / کسی بیدار شد / و امروزم که قد کشید / زمان گذشت / دیگر روزهای از دست دادن شروع شد / همین . / بهتر است خیال کنم / باز خواب مانده ام / برای حبابهای هوا / بر دهانِ / هشت سالگی اش .../ . (شعرِ شماره ی 34 ـ ص 38) .
این شعر ، عنصرِ الهامِ فرودآمده ای را بر تارک اش نشانده که از نوعِ کشش های تکامل یافته با نبوغِ شاعرانه ی شاعر ، در قواره ی واژگانِ بسیار ساده در متن ، سرک های جانبدار و هشدار دهنده می کشد که بدونِ هیچ تعریف و تعارفِ هدفمند ، به صراحت می توان گفت که این نوع تبلورِ فراهم آمده در فرم ، همراه با جمع کردنِ کلانِ مفـهوم در شـعر ، کار ساده ای نیست .
مجـموعـه ی (قاصدک ها پیامبران من اند) ، ویـژگی های زیادی دارد امّا چهار ویژگیِ عمده در شعرها ، بیش از ویژگی های دیگر ، سروده ها را برجسته تر کرده و به آنها هویتِ شعرِ نوین و معنامند در عرصه ی تاویل داده که می توانند در جغرافیای شعرِ سازگار با الگوهای امروز ، ویزای اقامت داشته باشند که عبارتند از :
1- آلوده نشدن به ساده نویسیِ منحرف و آفت زای شعری 2- آلوده نشدن به معناستیزی و معناگریزی3- برخوردارشدن از خصیصه ی چند معنایی و شأنِ نشانه های مورد تاویلی و دلالتِ معنایی 4- پیچیده شدن در زمانِ حال مخاطب یا تبدیل کردنِ اتفاقات تاریخی به حوادثِ شعری .
اول به ویژگی چهارم می پردازم .
هنگامی که (جرج تامسون) گفت ، شعر ، در تلقّیِ ما نسبت به جهان ، تحوّل ایجاد می کند ، شاید مدتها عده ای نمی توانستند این تعریف کوتاه را ساماندهی کنند که تحوّلِ تعریف شده ، در چه مبنا و اصولی ایجاد می شود  پژوهش های پی گیرِ ادبی ـ روانی ، به مرور ما را به جایگاهی رسانید که بتوانیم از یک پیوند در این رابطه پرده برداریم و ظهور آن را مورد بررسی قرار دهیم که همان حذفِ زمانِ عقربه ای در شعر است و در حوزه ی فعل و انفعالاتِ هوشمندِ ناخودآگاه ، با الک کردن و پالایشِ متن ، در ساختار و قالب ، اتفاق می افتــد و تاثیراتِ عقـربه ای محـو و حاکمیتِ (اکنونی) ، موجودیت می یابد و اتفاقِ شایسته ی شعری در پرورشگاهِ زبان که خِرد ، وامدارِ آن است ، به شگونِ ظهور می نشیند.
(ازراپوند) صرفنظر از دیدگاهِ پیچیده گویی و ایماژیستی اش (که حدود یکصد سال پیش منسوخ شد) ، یک نظریه ی جالب در ارتباط با ایجادِ حادثه ی شعری از خود به جا گذاشت که هنوز اعتبارش را از دست نداده و معادلِ برگردان اش اینست که : (برای ایجادِ رویدادِ شعری ، شاعر باید از به کارگیریِ هر واژه ای که نقش و سهمی در بیان معنا و عرصه ی مفهوم ندارد ، پرهیز کند) .
روندِ معنابخشیِ بطنی و تودرتویی در شعر ، به شاعرانِ عصر جدید آموخت که بهترین راه برجسته کردنِ شعر ، از طریق پردازشِ زبان در چرخه ای که تناسب تبدیل را فراهم آورد و ایجاد حوزه های چند معنایی کند ، از طریق حلقوی کردنِ (زمان) ، در متـن ، تحقق خواهد یافت تا بتواند کالبدِ شعر را از مومیایی شدنِ آن ، در تاریخ ادبیات برهاند .
اگر کارشناسانه به مجموعه ی (قاصدک ها ...) نگاه کنیم متوجه می شویم که شعرهای آن ، در زمان غیرحلقوی شناور نیستند به همین انگیزه هیچ شعری روایی و خطی نیست و تقریباً همه ی آنها شناسنامه ی فرازمانی دارند و سوسوهای فرازبانی می زنند .
زودتر از تمام شدنِ جاده هایم / و آفتابِ این بام / چند دقیقه بایـد خندیده باشم / باد در مشت هایم . / که عقربه های این فصل / از طرحِ کلاغ ها و شهریور / به خواب رفته اند . / به آسمانِ همیشه که برگردم / بـاز تـمام ایسـتگاهها را دوسـت دارم / بی هـوا / بی صندلی / بی مسافر ... / . (شعرِ شـماره ی 52 ـ ص 60) .
وحدت ارگانیک ، با اتفاقی چند شاخه ، که از محیطِ یک اتفاقِ بزرگ به مرکزِ دایره ی واقعه ، در حرکت است ، در اصالتی تودرتو  می درخشد و باریک بینیِ در بر کشنده ای ، شعر را به بافتی درون پیچ رهنمون کرده که خودِ روندگی به مرکز ، مرکز زدایی در معنا می کند و لطافت رویه ، به سویه ی درون مند لطمه نمی زند و شعر ، هستی خود را در پیچشی ظریف ولی نیرومند ، در محور ذات اش تعریف می کند و شاعر ، هنرِ گزاف نگفتن اش را با ایجاد ساختارِ دَورانی نشان می دهد .
در مـورد آلوده نشـدن به ساده نویسیِ منحرف و آفت زا و معناستیزی و معناگریزی هم در یک مرورِ کلی می توان گفت این مجموعه به ورطه ی این گونه هلاک ها نیفتاده و زیر سوال نرفته است چون این منطق ، پذیرفتنی نیست که همه ی خواص شعر ، از آن گرفته شود و فقط نام اش باقی بماند  جامعیتِ تخصص ، هیچـگاه به این ترفنـدِ ناشــیانه ، پنـاه و قابلیت باشندگی و دوام نمی دهد چون شعر ، چیزی نیسـت که هـر کس بتواند در کانـونِ اراده ی برداشت های ناصحیحِ خود ، هویت اش ، خاصیت اش ـ زایایی اش ـ حضورش ـ منشاء اش ـ وحدت اش ـ تعالیِ هنجارهایش را به غیریت های دیگری بـدل کند .
سروده های الهام کیانپور در زبانی ساده جاری شدند امّا از نوعِ سـاده نویسـیِ غیرمخیّل و بی معنـا و گزاره ای و خطی نیستند و اغتشاش گفتار و ناهنجاری های غیرشاعرانه ندارند و هر جا که به نـدرت ، سرک های بسیار مخفیانه ی نثرنویسی رخ کرده قابلیت های شاعر ، آنها را محو نموده است  اگر پس از دوره ی فشارهای تخریبیِ جنگ جهانی دوم ، موجباتی فراهم آمد که تریستان تزارا و اطرافیانش در زوریخ در اعتراض به کم آوردگیِ مدرنیته (که معنا و خِردگرایی آرمان اش بود) ، به دوْرِ جنبشِ بی پایه و اساسِ(دادائیسم) ، خیمه زدند و یا پیش از آن به تحلیل های هیچی خواهانه ی (نهیلیسم) پدیده آمـده ی نیچه ، پناه داده شدند ، امروز ما نباید هویتِ انسانِ معنامند را با اختلال های بازیگوشانه ی (ایسم های) مخرب ، به نابودی و شعر را به مسیری بکشانیم که تعالیِ خود و بشـر را بـه تعـویـق بینـدازد ضـمناً مقــوله ی (مرگ مولف) ، نباید پـروانه ی عبـورِ بی قریحـگی و بی اســتعدادی و بی هنریِ ما در آفرینش شـعری باشد ، کلام بی بار  با هیچ پوشش نسیه و تفسیر فلسفیِ وارونه ، بارمند و نقد نخواهد شد .
شعرِ شماره ی 42 ـ ص 47 ، در برشی از مفاهیـمِ لایه مند ، پاسخی جالب به این نوع بی محوری داده است .
دیروز / نه قانونِ سیب افتادن بود / نه نسیانِ پرندگانِ بی قفس / تنها حجمی از عقربه های خشکیده . / دنیا که / شعرهای دیوانه اش را / بر سینه آویخت / کلاغ ها / تمام جاده ها را بلعیدند / اکنون نیمی از ما / انگار همیشه دیر کرده است / چه فرق می کند / دیگر هیچکس نیست / به رد پای پرندگانِ مرده / روی درختان سیب فکر کند / .
این شعر ، تابلویی است که از آن ، طراوتِ بی زمانی در زمان می تراود . یک اخطارِ بزرگِ تاریخی است و همه واژگان ، آن چنان نشانه مند به دلالت های معناآفرین هستند که گویی هیچ عنصری از جایش به کناری نغلتیده و به جز اقتدارعنصرِ الهام ، در آفرینشِ معنامندِ آن نقش نداشته است و تابلوی گویایی است که هیچ بوم نگارِ مقلدی از عهده ی نگارش آن برنمی آید و فقط ذهنِ فعال و (تصویر نشانِ) شاعر است که با نشأتِ الهام ، از عهده ی ماموریت اش به وجهِ بسیار ماهرانه برآمده است ، گنجایش ایـن مقـاله بیش از این نیسـت که ریـسه ریسه های بارمندِ کلامِ این اثر ، به صفحه بیاید .
شاعر این مجموعه ، پختگی و مهارت قابل قبول خود را در همه نوع روایت های شعری نشـان داده است به عنوان نمونه ، در شعرِ شماره ی 2 ـ ص 2 ، بلندایی از فراروایتِ آئینی را در کوتاهی از نمای واژگان ، به نمایش گذاشته است .
از تـو کـه می گذرم / التهاب یک دوشـنبه زنـده می شود / بوی درد می آید / بوی خونِ تو / پای هر سنگ چینِ سیمانی / گوش می دهم / که شاید کلامی بشنوم / از زبـانی که در دوشـنبه ای تـمام شد / .
در برداشت کلی ، شعر از بوی بسیار اثرگذار و ماندگار (خونِ) ظلم ستیزانِ کره ی زمیـن ، آگاهی می دهد مانند خون مسیح یا سیاوش و یا میرزاکوچک و یا هر شهید راه آزادی و رهروِ شرافتِ انسانی . امّا در برداشـت اختصاصی تر ، یادآورِ عرصـه ی پیکار کربلاست که در سـکوی دلالتِ نشانه شناسانه در ظرافتی دلگشا از حوزه ی زبـان می شکوفد و با اشاراتِ ایهامی ، پیام می دهد که به عنـوان دلیـل ، بر مبنای سیمیولوژی ، کمی بازش می کنیم .
دوره ی تمدنِ بشریت که از دیدگاهِ ایرانیان ، دوهزارو پانصدو اندی سال است ، در مقیاسِ (یک هفته) نشان داده می شود که دوشنـبه ی فرضیِ آن ، یعـنی اندازه ی زمانیِ حضورِ آن مقطعِ تاریخی که سه روز از هفت روزِ هفته است ، به حدود یکهزارو چهارصدو اندی سال پیش بر می گردد که متبادر کننده ی زمانِ واقعه ی عاشورای کربلا و بوی خونِ امام حسین است که پـای هـر ظلـم و مانـعی (سنگ چینِ سیمانی) ، می توان کلامی از همان حضورِ دوشنبه ی نشانه مند شنید و ظرافت و رندیِ زبان را هم می توان در طلیعه و خطِ پایانیِ شعر ، بـه زیبـایی چشـید . (از تو که می گذرم) یعنی (وقتی تو را بررسی می کنم) . از (زبانی که در دوشنبه ای تمام شد) یعنی (از خاطره ای که در همان مقطعِ تاریخی ، حرف اول و آخر ، برای همیشه زده شده است) .
در نمونه ی روایتِ عاشقانه ی محجوب هم ، اقتدارِ احساسِ شاعر را در جلای زبان اش ، در شعر تقدیمی به همسر گرامی اش می بینیم که در شعرِ شماره ی 56 ـ ص 65  معـرف یک دلبندیِ ژرف است .
شاعر / به ابرها می زند / عاشق / به کوه / من به اندازه ی هوای سینه ام / باران را / به کوه می برم / .
ابر ، نمادِ خنک کردن بعد از عرق ریزانِ شاعرانه ، و کوه ، نمادِ پناهگاهِ فکر کردن در سکوتِ عاشقی ست و شاعر ، به اندازه ی هوای سینه اش که اشاره به ریه و قلب اش دارد ، بارانِ شاعری را به کوهِ عاشقی برده است .
بلندای گامِ نخستِ الهام کیانپور نشـان می دهد کـه جامعـه ی ادبـی ما بزودی نگرنده ی گامهای شایسته تر و فراترِ ایشان در سُرایش خواهد بود.


 
← صفحه بعد